1. Tiêu chẩn thí nghiệm:  ASTM D  4719 -20 (tại đây) 

2. Mục đích của thí nghiệm : 

Thí nghiệm nén ngang trong hố khoan (Pressuremeter Test – PMT) là phương pháp thí nghiệm địa kỹ thuật được thực hiện trong hố khoan nhằm xác định đặc trưng biến dạng và sức kháng của đất hoặc đá bằng cách bơm áp lực làm giãn nở đầu đo theo phương ngang . 

• Xác định mô đun biến dạng của đất (Em) . 

• Xác định áp lực giới hạn của đất (Pl) . 

• Đánh giá khả năng chịu tải và biến dạng của nền đất .Phục vụ tính toán lún, thiết kế móng nông, móng cọc và công trình ngầm . 

3. Nguyên lý thí nghiệm 

Thiết bị thí nghiệm được đặt vào hố khoan đã tạo sẵn, sau đó bơm áp lực vào buồng đo làm giãn nở màng cao su theo phương ngang. Áp lực và biến dạng được đo liên tục để xây dựng đường cong áp lực – biến dạng của đất. 

4. Quy trình thí nghiệm nén ngang trong hố khoan PMT (Pressuremeter Test) thường được thực hiện theo tiêu chuẩn ASTM D4719 do ASTM International ban hành. Quy trình cơ bản gồm các bước sau: 

a. Chuẩn bị thiết bị 

• Thiết bị Pressuremeter gồm:
  • Đầu đo có màng cao su giãn nở
  • Bộ tạo và điều chỉnh áp lực
  • Hệ thống đo áp lực và thể tích giãn nở
  • Bộ ghi dữ liệu
• Kiểm tra tình trạng thiết bị và hiệu chuẩn áp lực trước khi thí nghiệm. 

b. Khoan tạo hố khoan 

• Khoan hố khoan đến độ sâu cần thí nghiệm bằng phương pháp khoan phù hợp.
• Đường kính hố khoan phải phù hợp với kích thước đầu đo PMT.
• Làm sạch đáy hố khoan và tránh làm xáo trộn thành hố. 

c. Lắp đặt đầu đo 

• Hạ đầu đo Pressuremeter xuống vị trí thí nghiệm trong hố khoan.
• Đảm bảo đầu đo tiếp xúc tốt với thành hố khoan.
• Kiểm tra hệ thống ống dẫn và thiết bị đo trước khi bơm áp lực. 

d. Tiến hành thí nghiệm 

• Bơm áp lực vào buồng đo theo từng cấp.
• Mỗi cấp áp lực được giữ trong một khoảng thời gian nhất định để đo biến dạng.
• Ghi nhận các thông số:
  • Áp lực tác dụng (P)
  • Thể tích giãn nở của đầu đo (V)
• Tiếp tục tăng áp lực cho đến khi:
  • đất đạt trạng thái phá hoại, hoặc
  • đạt áp lực giới hạn của thiết bị. 

e. Kết thúc thí nghiệm 

• Giảm áp lực và thu hồi đầu đo khỏi hố khoan.
• Kiểm tra lại thiết bị và lưu trữ số liệu đo được. 

f. Báo cáo kết quả thí nghiệm 

Từ đường cong áp lực – biến dạng, xác định các chỉ tiêu: 

• Mô đun biến dạng của đất (Em)
• Áp lực giới hạn (Pl)
• Áp lực ban đầu của đất (P0)

Các thông số này được sử dụng để: 

• Tinh sức chịu tải của nền móng
• Đánh giá độ lún và biến dạng của nền đất .